با اجرایی شدن قانون C-12، دولت کانادا شرایط جدیدی را برای بررسی درخواست‌های پناهندگی در کانادا تعیین کرده است که تأثیر مستقیم بر متقاضیان جدید دارد. بر اساس این قوانین، از تاریخ ۳ جون ۲۰۲۵، برخی از درخواست‌ها دیگر به هیئت مهاجرت و پناهندگی کانادا ارجاع داده نخواهند شد.

این قانون برای افرادی اعمال می‌شود که اولین ورود آن‌ها به کانادا پس از ۲۴  جون ۲۰۲۰ بوده است؛ به‌طوری‌که اگر این افراد بیش از یک سال پس از ورود اولیه خود اقدام به ارائه درخواست پناهندگی کنند، پرونده آن‌ها به سیستم رسمی بررسی ارجاع نخواهد شد. همچنین، افرادی که از طریق مرز زمینی کانادا و آمریکا به‌صورت غیرقانونی وارد شده و بیش از ۱۴ روز بعد درخواست پناهندگی ثبت کنند نیز مشمول این محدودیت خواهند بود.

هدف از این تغییرات، کاهش فشار بر سیستم پناهندگی کانادا، جلوگیری از سوءاستفاده از این مسیر و مدیریت بهتر حجم درخواست‌ها عنوان شده است. با این حال، افرادی که شامل این محدودیت‌ها می‌شوند، همچنان می‌توانند از طریق ارزیابی خطر قبل از اخراج (PRRA) برای جلوگیری از بازگشت به کشور مبدا در صورت وجود تهدیدهای جدی اقدام کنند.

PRRA (Pre-Removal Risk Assessment) یا «ارزیابی خطر پیش از اخراج»، یکی از مهم‌ترین ابزارهای حفاظتی در سیستم مهاجرت و پناهندگی کانادا است. این فرآیند به افرادی که قرار است از کانادا اخراج شوند، این فرصت را می‌دهد تا ثابت کنند بازگشت آن‌ها به کشور مبدا می‌تواند جان یا امنیتشان را به خطر بیندازد.

در فرآیند PRRA، مقامات مهاجرتی بررسی می‌کنند که آیا فرد در صورت بازگشت به کشور خود با خطراتی مانند آزار و اذیت (persecution)، شکنجه (torture)، تهدید جانی یا رفتارهای غیرانسانی و غیرمعمول مواجه خواهد شد یا خیر. در صورتی که این خطرات تأیید شود، ممکن است از اخراج فرد جلوگیری شود.

افرادی که درخواست پناهندگی آن‌ها به هیئت مهاجرت و پناهندگی کانادا ارجاع داده نشده یا توسط این نهاد رد شده است، معمولاً باید کانادا را ترک کنند. در این مرحله، زمانی که فرآیند اخراج توسط اداره خدمات مرزی کانادا (CBSA) آغاز می‌شود، یک افسر بررسی می‌کند که آیا فرد واجد شرایط اقدام برای PRRA هست یا خیر.

نکته مهم این است که امکان درخواست PRRA فقط زمانی وجود دارد که افسر CBSA شما را واجد شرایط تشخیص دهد و بدون این اعلام، امکان اقدام مستقیم وجود ندارد.

برخی افراد امکان اقدام برای PRRA را ندارند، از جمله:

• افرادی که درخواست پناهندگی آن‌ها به دلیل توافق‌نامه کشور امن سوم رد شده است
• افرادی که در کشور دیگری به‌عنوان پناهنده پذیرفته شده‌اند و می‌توانند به آن کشور بازگردند
• افرادی که در کانادا قبلاً حمایت پناهندگی دریافت کرده‌اند
• افرادی که مشمول استرداد (Extradition) هستند

در اکثر موارد، متقاضیان باید ۱۲ ماه پس از آخرین تصمیم منفی (چه از سوی IRB یا IRCC) صبر کنند تا بتوانند برای PRRA اقدام کنند. این قانون شامل شرایط زیر می‌شود:

• رد شدن درخواست پناهندگی
• رد شدن درخواست PRRA قبلی
• انصراف یا رها کردن پرونده پناهندگی یا PRRA
• رد درخواست بازبینی توسط دادگاه فدرال

در برخی شرایط خاص، افراد می‌توانند زودتر از ۱۲ ماه برای PRRA اقدام کنند. این حالت معمولاً زمانی رخ می‌دهد که وضعیت کشور مبدا به‌طور ناگهانی تغییر کند و خطرات جدیدی ایجاد شود.

برای استفاده از این استثنا، فرد باید:

• از کشورهای مشمول معافیت باشد
• و در بازه زمانی مشخصی تصمیم منفی دریافت کرده باشد

در کنار اعمال محدودیت‌های جدید، قانون C-12 تغییرات مهمی را برای بهبود و تسریع فرآیند پناهندگی در کانادا در نظر گرفته است. هدف این اصلاحات، کاهش زمان بررسی پرونده‌ها و افزایش کارایی سیستم مهاجرتی عنوان شده است.

بر اساس این تغییرات، روند ثبت درخواست‌ها به‌صورت آنلاین ساده‌تر شده و بسیاری از سوالات تکراری و فرم‌های اضافی حذف خواهند شد. همچنین، تنها پرونده‌هایی که به‌طور کامل تکمیل شده و آماده تعیین وقت رسیدگی هستند، به هیئت مهاجرت و پناهندگی کانادا ارجاع داده می‌شوند؛ موضوعی که می‌تواند به کاهش تأخیرها کمک کند.

از سوی دیگر، بررسی پرونده‌های پناهندگی تنها زمانی انجام می‌شود که متقاضی در داخل خاک کانادا حضور داشته باشد. در صورتی که فرد پیش از صدور تصمیم نهایی، به‌صورت داوطلبانه به کشور خود بازگردد، درخواست او به‌عنوان انصراف تلقی خواهد شد.

این اصلاحات در مجموع باعث می‌شود سیستم پناهندگی کانادا سریع‌تر، منظم‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر برای متقاضیان و دولت عمل کند.

در چارچوب قانون C-12، دولت کانادا اختیارات جدیدی برای بهبود اشتراک‌گذاری اطلاعات در سیستم مهاجرت کانادا به دست آورده است. این تغییر به اداره مهاجرت اجازه می‌دهد اطلاعات هویتی، وضعیت اقامتی و مدارک صادرشده را با نهادهای فدرال، استانی و منطقه‌ای به‌صورت قانونی و امن به اشتراک بگذارد.

هدف از این اقدام، افزایش هماهنگی بین سازمان‌های دولتی، بهبود کیفیت خدمات مهاجرتی و تسریع در بررسی پرونده‌ها است. به‌عنوان مثال، اطلاعات ارائه‌شده در یک درخواست می‌تواند در سایر برنامه‌های مهاجرتی نیز مورد استفاده قرار گیرد، که این موضوع از تکرار فرآیندها جلوگیری می‌کند.

در عین حال، دولت کانادا تأکید کرده است که این اشتراک‌گذاری‌ها با رعایت کامل قوانین حفظ حریم خصوصی انجام می‌شود و تنها در چارچوب توافق‌نامه‌های رسمی و برای اهداف مشخص امکان‌پذیر خواهد بود.

با اجرای قانون C-12، دولت کانادا اختیارات گسترده‌تری برای مدیریت مدارک و درخواست‌های مهاجرتی به دست آورده است. این اختیارات به دولت اجازه می‌دهد در شرایط خاص و به‌منظور حفظ منافع عمومی، تصمیمات مهمی را در سطح گسترده اتخاذ کند.

بر اساس این قانون، دولت می‌تواند در صورت بروز مواردی مانند تقلب، تهدیدات امنیتی، خطرات بهداشت عمومی یا خطاهای اداری، اقدام به لغو، تعلیق یا تغییر گروهی مدارک مهاجرتی از جمله ویزا، مجوز کار و مجوز تحصیل کند. همچنین امکان توقف بررسی درخواست‌ها یا حتی تعلیق پذیرش پرونده‌های جدید نیز وجود خواهد داشت.

با این حال، این تصمیمات به‌صورت فردی اتخاذ نمی‌شوند و نیازمند طی یک فرآیند قانونی چندمرحله‌ای شامل پیشنهاد وزیر، بررسی کابینه و تأیید نهایی از طریق دستور رسمی دولت هستند. تمامی این تصمیمات نیز به‌صورت عمومی منتشر شده و تحت نظارت پارلمان قرار می‌گیرند.

نکته مهم این است که این اختیارات شامل تغییر یا لغو وضعیت اقامت (مانند اقامت دائم یا موقت) نمی‌شود و همچنین به‌طور مستقیم بر درخواست‌های پناهندگی در کانادا اعمال نمی‌گردد.